Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Người có học thức, có địa vị và uy tín trong xã hội: "nhân sĩ" là từ dùng để chỉ những người trí thức, có danh vọng, được xã hội trọng vọng, thường là những người không thuộc giai cấp công nhân nhưng có tinh thần yêu nước và tham gia các hoạt động xã hội, chính trị.
   • Người có phẩm hạnh và tài năng: Từ này cũng nhấn mạnh đến phẩm chất đạo đức và năng lực của một con người, thường được dùng trong bối cảnh trang trọng.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Các nhân sĩ, trí thức đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
  • Hội nghị tập hợp đông đảo các nhân sĩ yêu nước từ khắp mọi miền đất nước.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Nhân sĩ yêu nước": cụm từ dùng để chỉ những người có học vấn, địa vị, luôn hướng về và đấu tranh cho lợi ích của đất nước.

  • Phong trào Duy Tân thu hút nhiều nhân sĩ yêu nước.

• "Nhân sĩ trí thức": cụm từ nhấn mạnh đồng thời hai yếu tố: địa vị xã hội (nhân sĩ) và trình độ học vấn (trí thức).

  • Chính sách đoàn kết nhân sĩ trí thức luôn được coi trọng.

Biến thể và từ gần giống

• Thân sĩ (danh từ): Từ đồng nghĩa, cũng dùng để chỉ những người có địa vị, danh vọng trong xã hội (theo nghĩa thứ 2 được nêu trong ngữ cảnh tham khảo).
• Trí thức (danh từ): Người lao động trí óc, có học vấn cao. "Nhân sĩ" thường bao hàm ý nghĩa "trí thức" nhưng nhấn mạnh hơn đến địa vị xã hội và sự tham gia các vấn đề chung của đất nước.
• Hiền sĩ (danh từ): Người có tài đức, thường được dùng trong văn chương cổ.

Từ đồng nghĩa

• Danh sĩ: người có danh tiếng, học rộng.
• Hào kiệt: người tài giỏi, có chí lớn (thường dùng trong bối cảnh lịch sử).

Lưu ý về sắc thái

• Từ "nhân sĩ" mang sắc thái trang trọng, thường được dùng trong văn viết, các văn bản chính trị - xã hội hoặc khi nói về các nhân vật lịch sử có đóng góp cho cộng đồng.
• Trong bối cảnh lịch sử Việt Nam hiện đại, từ này thường gắn liền với những người tham gia Mặt trận Tổ quốc hoặc các tổ chức yêu nước, không thuộc thành phần công nhân.

1. Cg. Thân sĩ, ngh. 2. Từ chung chỉ những người tham gia cách mạng, có danh vọng, và không thuộc giai cấp công nhân.